Subject: Educational sciences
Year: 2026
Type: Article
Type: PeerReviewed
Title: Стилови на учење, дигитална автономија и учење поддржано од вештачка интелигенција кај генерацијата z и генерацијата алфа: Компаративна студија
Author: Gacov, Sanja
Author: Emilija, Petrova Gjorgjeva
Abstract: рзиот технолошки напредок го промени начинот на кој младите генерации пристапуваат кон учењето, но емпириските споредби меѓу генерацијата Z и генерацијата Алфа сè уште се ограничени. Оваа студија ги истражува следните истражувачки прашања: (1) Кои разлики постојат меѓу генерацијата Z и генерацијата Алфа во однос на преференциите за дигитално учење, когнитивниот ангажман и автономијата? (2) Во која мера потпирањето на интелигентни дигитални системи влијае врз стратегиите и исходите од учењето? Применет е квантитативен пресечен истражувачки дизајн, во кој учествувале 62 ученици (N = 62) од повисоките одделенија на основното и средното образование. Податоците се собрани со структуриран прашалник со Ликертова скала, кој ја мери дигиталната автономија, обрасците на внимание, преференциите за соработка, мотивацијата и зависноста од платформи управувани од алгоритми. Статистичките анализи вклучувале t-тестови за независни примероци, корелациска анализа и моделирање со повеќекратна регресија. Резултатите покажуваат статистички значајни разлики (p < 0,05) меѓу двете групи. Генерацијата Z покажала повисоко ниво на дигитална автономија, покритичка проценка на онлајн изворите и поголема склоност кон комбинирани средини за учење. Спротивно на тоа, генерацијата Алфа покажала поголема склоност кон интерактивни, гејмифицирани платформи поддржани со вештачка интелигенција, како и поголема зависност од автоматизирани системи за повратни информации. Регресивната анализа покажа дека дигиталната зависност значајно ја предвидува намалената истрајност во задачи без дигитално посредство, додека адаптивниот дигитален ангажман позитивно ја предвидува мотивацијата кај двете групи. Резултатите покажуваат дека, иако двете генерации се длабоко навлезени во технолошки богати средини, нивните когнитивни и мотивациски обрасци значајно се разликуваат. Затоа, образовните практики треба да избегнуваат хомогенизирање на претпоставките за „дигиталниот домородец“ и наместо тоа да применуваат диференцирани педагошки стратегии што го поттикнуваат критичкото размислување, метакогнитивната регулација и одговорното користење на вештачката интелигенција. Овие сознанија имаат импликации за развојот на наставните програми, обуката на наставниците и рамките на дигиталните образовни политики. Клучни зборови: Генерација Z, Генерација Алфа, дигитално учење, дигитална зависност, образовна технологија.
Publisher: Здружение за теорија и практика на образованието„Образовни рефлексии“
Relation: https://eprints.ugd.edu.mk/39421/
Identifier: oai:eprints.ugd.edu.mk:39421
Identifier: https://eprints.ugd.edu.mk/39421/2/Sanja.pdfIdentifier: Gacov, Sanja and Emilija, Petrova Gjorgjeva (2026) Стилови на учење, дигитална автономија и учење поддржано од вештачка интелигенција кај генерацијата z и генерацијата алфа: Компаративна студија. Просветно дело - Списание за теорија и практика на образованието, 4 (79): 6. pp. 67-83. ISSN 0350-6711
Identifier: ISSN 0350-6711